LPG is een massagebehandeling waarbij een apparaat mechanisch op de huid werkt en zo de doorbloeding en soepelheid van huid en onderliggend weefsel verbetert. Na bestraling of een borstamputatie is dat weefsel vaak verhard en krijgt het minder bloed. Dat maakt een borstreconstructie een stuk lastiger. Als voorbereiding op lipofilling vergroot LPG de kans op een geslaagd resultaat. Ook bij de bredere behandeling van borstkanker wordt de techniek ingezet.
Wat levert LPG-voorbereiding op bij lipofilling?
Meer dan je misschien verwacht. Onderzoek bij vrouwen die na bestraling een borstreconstructie met lipofilling ondergingen, laat zien dat LPG-voorbereiding het ingebrachte vetvolume flink verhoogt en het risico op complicaties fors verlaagt.
| Aspect | Met LPG-voorbereiding | Zonder voorbereiding |
|---|---|---|
| Ingebracht vetvolume, 1e sessie | 259,3 mL | 150,6 mL |
| Ingebracht vetvolume, 2e sessie | 251,8 mL | 154 mL |
| Complicaties | 3% | 12,5% |
| Huidkwaliteit (trofiek) | verbeterd | verminderd |
Bestraald weefsel houdt van nature minder getransplanteerd vet vast dan onbestraald weefsel. Bestraling tast de doorbloeding en elasticiteit aan, waardoor vet minder goed aanslaat. LPG-massage stimuleert precies die doorbloeding en maakt het weefsel soepeler, zodat ingebracht vet beter beklijft. Dit blijkt uit een kleinschalige pilotstudie onder 65 vrouwen, van wie 33 vooraf LPG-voorbereiding kregen op bestraalde huid. Bij de eerste lipofilling-sessie werd met voorbereiding gemiddeld 259,3 mL vet ingebracht, tegenover 150,6 mL zonder voorbereiding. Dat is een verschil van ruim 70% (108,7 mL). Bij de tweede sessie was dat verschil ruim 60% (97,8 mL). Het complicatierisico daalde van 12,5% zonder voorbereiding naar 3% met voorbereiding, ruim vier keer lager. Het gaat om een kleine studiegroep, dus dit zijn sterke aanwijzingen, geen breed bevestigd feit.
Voor wie bestraald weefsel heeft en kiest voor reconstructie via lipofilling, is LPG-voorbereiding het overwegen waard. Meer ingebracht vet per sessie betekent minder vervolgsessies en een lager risico op complicaties. Kies je voor reconstructie met een implantaat of een DIEP-flap zonder vetoverdracht, dan speelt deze voorbereiding geen rol. Bij die technieken breng je geen eigen vet in het bestraalde weefsel in, en juist die vetopname is waar LPG-voorbereiding voor werkt.
Verhard, dof of slecht doorbloed weefsel herkennen
Bestraald borstweefsel voelt vaak anders aan dan gezond weefsel. Het is stugger en minder elastisch, en de huid kan dunner of glanzender lijken. Dit komt door fibrose: het bindweefsel verhardt als reactie op de bestraling en de doorbloeding loopt terug.
- Een huid die strak aanvoelt bij bewegen
- Plekken die kouder of bleker aanvoelen dan de omgeving
- Zichtbare kleine adertjes (vaatverwijding) op de huid
Ook littekenweefsel na een borstamputatie kan verharden. Twijfel je of jouw weefsel is aangetast, dan beoordeelt de behandelend huidtherapeut of plastisch chirurg dat het betrouwbaarst. Zelf voelen geeft een indicatie, geen diagnose.
Twee rollen van LPG in het reconstructietraject
Lipofilling is een vorm van autologe borstreconstructie: de borst wordt daarbij opgebouwd met je eigen vet, in plaats van met een implantaat. LPG is geen zelfstandige behandeling, maar een voorbereidende stap die het weefsel geschikt maakt om dat vet op te nemen. Achter de term LPG schuilen twee losse toepassingen: voorbereiding vóór lipofilling en nabehandeling tegen fibrose en littekenweefsel. Beide werken via hetzelfde mechanisme, maar met een ander doel.
Als voorbereiding werkt LPG toe naar een geplande vetoverdracht. Het weefsel wordt soepeler en beter doorbloed gemaakt vlak vóór de ingreep, wat resulteert in het hogere ingebrachte volume en de lagere complicatiekans uit de tabel hierboven. Als nabehandeling richt LPG zich juist op weefsel dat al is behandeld, los van een geplande vetoverdracht. Speelt littekenvorming een rol in jouw traject, dan lees je meer over littekens minimaliseren.
Geschiktheid en contra-indicaties
LPG-voorbereiding is geschikt voor de meeste vrouwen met bestraald of verhard weefsel die een reconstructie via lipofilling overwegen. Bij een paar specifieke aandoeningen is het niet verstandig. Bespreek dit altijd met de behandelaar of het oncologisch nazorgteam voordat je start.
- Een actieve infectie
- Trombose
- Gebruik van bloedverdunners
- Zwangerschap
Hoe zwaarder de huid is aangetast, hoe meer de voorbereiding uitmaakt. Bij zichtbaar verharde of dunne, sterk bestraalde huid weegt LPG-voorbereiding zwaarder mee dan bij mild aangetast weefsel, zoals de huidtrofiek-resultaten hierboven laten zien. Bij nauwelijks aangetast weefsel is de winst kleiner.
Aantal sessies en het startmoment
Het exacte aantal LPG-sessies verschilt per behandelcentrum en per mate van weefselschade. Er bestaat geen vast, algemeen protocol voor deze medische toepassing. De behandelend huidtherapeut stelt een persoonlijk behandelplan op, afgestemd op de conditie van jouw weefsel. Op basis van jouw situatie kunnen de meeste behandelaars wel een indicatieve bandbreedte aangeven, ook zonder vast protocol.
LPG-voorbereiding start doorgaans ruim vóór de geplande lipofilling, in overleg met het behandelteam. Zo krijgt het weefsel voldoende tijd om te herstellen en optimaal te reageren op de massage. Vraag bij het opstellen van je traject expliciet naar het aantal sessies en de planning.
Veiligheid op bestraalde of pas geopereerde huid
LPG staat over het algemeen bekend als goed te verdragen. Mogelijke bijwerkingen zijn roodheid of een blauwe plek. Die trekken meestal binnen een dag of twee weg.
Op net bestraalde of pas geopereerde huid kan de behandeling gevoeliger aanvoelen dan op gezonde huid. Overleg daarom vooraf met de behandelaar over het juiste moment om te starten en over de intensiteit van de massage. Bij twijfel begint een behandelaar voorzichtiger en bouwt de intensiteit stap voor stap op.
Kosten en vergoeding
Een losse, cosmetische LPG-sessie kost ongeveer 60 tot 75 euro voor 30 tot 40 minuten, prijspeil 2026. Valt de behandeling binnen het medische traject na bestraling of een borstamputatie, dan gelden vaak andere tarieven en is vergoeding mogelijk.
LPG met een medische indicatie loopt in de praktijk vaak mee onder oedeemtherapie of littekentherapie. Oncologische fysiotherapie en oedeemtherapie worden doorgaans de eerste twintig sessies vergoed vanuit de aanvullende verzekering, met een verwijzing van je arts of specialist. Bij een chronische indicatie kunnen vervolgsessies soms onbeperkt via de basisverzekering lopen. Vergoedingsregels wijzigen jaarlijks per polis, dus check de actuele voorwaarden altijd bij je eigen zorgverzekeraar.
LPG vult lymfedrainage en fysiotherapie aan
Manuele lymfedrainage en fysiotherapie richten zich vooral op vochtafvoer en beweeglijkheid. LPG werkt mechanisch dieper op het weefsel in en stimuleert de doorbloeding en soepelheid van huid en bindweefsel.
De twee behandelingen kunnen elkaar goed aanvullen binnen hetzelfde nazorgtraject, maar zijn niet zomaar uitwisselbaar. Krijg je al lymfedrainage voor vochtafvoer, dan betekent dat niet automatisch dat voorbereiding op lipofilling overbodig is. Direct vergelijkend onderzoek tussen LPG en manuele massage op vetgraft-overleving bij lipofilling ontbreekt. De cijfers hierboven gaan over LPG-voorbereiding tegenover geen voorbereiding, niet over LPG tegenover manuele massage. Meer over hoe LPG zich verhoudt tot andere technieken lees je bij manuele bindweefselmassage versus LPG endermologie.
Een gecertificeerde LPG-behandelaar kiezen
Kies voor een behandelaar met een erkende achtergrond, zoals een huidtherapeut, oedeemtherapeut of oncologiefysiotherapeut die specifiek met LPG of Endermologie werkt. Vraag naar ervaring met bestraald of littekenweefsel. Overleg zo nodig met je behandelend oncologisch team welke praktijk zij aanbevelen.